Wat betekent het als je een juridische procedure wint of verliest? Wat krijg je vergoed of hoeveel moet je dan betalen? Dat zetten wij hieronder in grote lijnen uiteen.
In Nederland is het gebruikelijk dat de rechter de partij die een juridische procedure verliest veroordeelt in de proceskosten. Zo’n proceskostenveroordeling is in verreweg de meeste gevallen slechts een beperkte vergoeding van de werkelijke kosten die de winnende partij heeft gemaakt.
Als je wint krijg je dus maar een deel van je kosten vergoed, als je verliest hoef je niet het volle pond van de proceskosten van je tegenstander te betalen.
Griffierecht en deurwaarderskosten
Een proceskostenveroordeling houdt in de praktijk vrijwel altijd in een verplichting aan de verliezende partij om de betaalde griffierechten en eventuele deurwaarderskosten van de winnende partij te vergoeden. Ook de eventuele kosten van getuigen en deskundigen zoals vastgesteld door de rechter moeten worden vergoed (natuurlijk alleen als de winnende partij dergelijke kosten heeft gemaakt).
Beperkte vergoeding van advocaatkosten
Het is niet gebruikelijk dat de werkelijk gemaakte advocaatkosten moeten worden vergoed. In Nederland werken rechters met een forfaitaire vergoeding van de advocaatkosten, waarbij aan elke proceshandeling één of meer punten worden toegekend die vervolgens worden vermeerderd met een relatief klein bedrag, hetwelk het totaal is dat moet worden vergoed aan de winnende partij.
Dat is dus belangrijk om in overweging te nemen: ook als je wint krijg je slechts een beperkt deel van uw werkelijke advocaatkosten vergoed. Daar staat tegenover dat als je verliest, je evenmin gedwongen wordt om de werkelijke kosten van uw tegenpartij te vergoeden.
Integrale proceskostenveroordeling
Slechts bij hoge uitzondering wordt door de rechter een integrale proceskostenveroordeling uitgesproken. Een integrale proceskostenveroordeling is een verplichting voor de verliezer van een juridische procedure om, naast alle andere proceskosten, ook alle werkelijk gemaakte advocaatkosten van de tegenpartij te vergoeden.
De eerste uitzondering waarbij een integrale proceskostenveroordeling kan worden toegewezen is in zaken waarbij het gaat om de handhaving van intellectuele eigendomsrechten, zoals auteursrecht, octrooien of kwekersrechten. De winnende partij heeft dan recht op vergoeding van 'redelijke en evenredig' gemaakte advocaatkosten. In beginsel zijn dat de werkelijk gemaakte advocaatkosten met een maximum in verband met de complexiteit van de zaak.
De tweede uitzondering is bij misbruik van procesrecht. Daar kan sprake van zijn indien iemand tijdens de rechtszaak willens en wetens de rechter heeft proberen te misleiden met kenbare onwaarheden. Of als iemand bij voorbaat volstrekt onverdedigbare standpunten inneemt en zo de wederpartij geen andere keuze laat dan (door) te procederen. ‘Gewoon’ ongelijk krijgen van de rechter is dus nadrukkelijk geen aanleiding voor een integrale proceskostenveroordeling.
Na afloop van de procedure
Als je een juridische procedure hebt gewonnen moeten wij als jouw advocaat je tegenpartij in de gelegenheid stellen om de proceskostenveroordeling vrijwillig te betalen.
Wordt er niet vrijwillig binnen twee weken betaald dan geven wij (uiteraard in overleg met jou) de deurwaarder instructie om het vonnis te betekenen. Wordt er na betekening nog steeds niet betaald, dan kan de deurwaarder beslag gaan leggen bij de verliezende partij om betaling van de proceskosten af te dwingen. In beginsel is de tegenpartij gedwongen om ook al die deurwaarderskosten te vergoeden. Blijkt er echter niets te halen (bijvoorbeeld omdat de verliezende partij failliet is verklaard of eenvoudigweg niets heeft), dan krijg je niets vergoed.