Een conservatoir beslag kan een stevige impact hebben op je bedrijfsvoering. Wat kun je daar tegen doen?
Opeens blijkt dat je bankrekening is geblokkeerd, mag je logistiek dienstverlener je zaken niet meer uitleveren, je klant mag je rekening niet meer betalen en er staat een deurwaarder bij je voor de deur. Wat blijkt, een zakenrelatie waarmee je in conflict bent heeft achter je rug om bij de rechtbank een verzoek ingediend om conservatoir beslag te leggen en de rechtbank heeft dat goedgekeurd. Wat nu?
Het conservatoir beslag als verrassing
Vooropgesteld, dat het conservatoir beslag als verrassing bij je wordt gelegd, is het – hoewel erg vervelend – niet in strijd met het recht. De rechter die oordeelt over een verzoek tot conservatoir beslag hoeft degene die daardoor getroffen wordt (jij dus) niet te informeren of te horen alvorens te beslissen over het verzoek.
Conservatoir beslag kan jarenlang blijven liggen
In beginsel blijft een conservatoir beslag liggen tot er een rechterlijke (of arbitrale) uitspraak ‘in kracht van gewijsde’ is gedaan, een definitieve uitspraak waar geen beroep meer tegen mogelijk is.
Het is niet ongewoon dat een juridische procedure bij de rechtbank anderhalf tot soms wel meer dan twee jaar duurt. Verliest je zakenrelatie die procedure, maar wordt hoger beroep ingesteld, dan ben je al snel twee tot drie jaar verder voordat de uitkomst daarvan duidelijk is. En verliest je zakenrelatie ook dat hoger beroep, dan is cassatie bij de Hoge Raad nog mogelijk, wederom een jarenlang durende procedure.
Als je niets onderneemt blijft het conservatoir beslag al die tijd liggen. Het spreekt voor zich dat de praktische gevolgen voor je bedrijfsvoering aanzienlijk kunnen zijn.
Als je onderneming met vreemd geld is gefinancierd (bijvoorbeeld een bancaire lening), dan staat niet zelden in de leningsvoorwaarden een clausule dat de bank de lening mag opzeggen als een conservatoir beslag niet binnen een aantal dagen wordt opgeheven. Hoewel banken lang niet altijd gebruik maken van dit recht, is dit wel iets om rekening mee te houden.
Aanbieden van alternatieve zekerheid
De snelste en meest eenvoudige manier om een conservatoir beslag op te heffen is om alternatieve zekerheid aan te bieden. In het beslagverlof heeft de rechter aangegeven tot welk bedrag maximaal beslag gelegd mag worden. Als je aanbiedt om een bankgarantie of een andere vorm van zekerheid te stellen tot het bedrag waarop beslag is gelegd dan is je zakenrelatie die het conservatoir beslag heeft gelegd verplicht dat te aanvaarden en het conservatoir beslag op te heffen.
Een bank rekent uiteraard kosten voor het stellen van een bankgarantie, maar die kosten plegen in de praktijk toch vaak lager te zijn dan de kosten die gemaakt worden (en de schade die wordt geleden) als je langere tijd niet over geld en goederen kunt beschikken.
Opheffen eisen in kort geding
Mocht degene die het beslag heeft gelegd weigeren dit op te heffen in ruil voor alternatieve zekerheid, dan is dit een kansrijke grondslag om in kort geding opheffing van het beslag te vorderen.
De wet noemt daarnaast nog enkele andere gronden waarop de kortgedingrechter een conservatoir beslag kan opheffen:
- Als summierlijk blijkt dat een vordering ondeugdelijk is, bijvoorbeeld als een verkeerde vennootschap is gedagvaard of een vordering is verjaard
- Als het verzoek tot conservatoir beslag is gebaseerd op kenbare feitelijke onjuistheden.
Leggen van conservatoir beslag is makkelijk, opheffen is dat niet
De praktijk wijst uit dat het redelijk makkelijk is om toestemming te krijgen tot het leggen van conservatoir beslag. Opheffen daarvan via een kort geding is in de praktijk een stuk moeilijker. Als een kort geding onverhoopt niet succesvol is, zit er niets anders op dan te wachten op succes in de juridische procedure.